Nöbetçi Eczaneler
ABD, Ä°ran ile artan gerilim ortamında Orta DoÄŸu’da büyük miktarda deniz ve hava gücü konuÅŸlandırarak bölgedeki askeri varlığını artırdı.
Pentagon, uçak gemisi taarruz grubu, gelişmiş savaş uçağı filoları ve füze savunma bataryalarını hızla bölgeye konuşlandırıyor.
ABD BaÅŸkanı Donald Trump’ın, daha önce Amerikan kuvvetlerinin “hazır” olduÄŸunu ilan etmesine raÄŸmen, Ä°ran’ın idamları durdurduÄŸunu gerekçe göstererek olası saldırının geçici olarak askıya alındığını açıklaması sonrasında gelen bu hamle, Washington’ın bölgedeki askeri tehdidi yeniden tesis etmeye yönelik çabasını ortaya koyuyor.
STRATEJİK AÇIĞIN KAPATILMASI
Ani ateÅŸ gücü takviyesi, ABD’li askeri yetkililerinin ocak ayının başında bu bölgenin büyük bir çatışmaya “hazır olmadığını” deÄŸerlendirdikleri yönündeki haberlerin ardından geldi.
ABD basınına göre Trump, Ä°ran’daki protestoculara yönelik baskılara karşı bir dizi yanıt seçeneÄŸini deÄŸerlendirdi ancak bu süreçte lojistik engellerle karşılaÅŸtı.
Amerikan askeri varlığının önemli bir kısmı 2025’in sonlarında Karayipler ve Asya’ya kaydırıldı. Bu durum, Orta DoÄŸu’nun sürdürülebilir savaÅŸ operasyonları için yetersiz kalmasını beraberinde getirdi.
New York Times gazetesine konuÅŸan üst düzey bir askeri yetkili, bölgedeki komutanların ABD mevzilerini saÄŸlamlaÅŸtırmak ve olası Ä°ran misillemesine karşı savunmayı güçlendirmek için ek süre talep ettiklerini ifade etti. Ayrıca, Ä°srail BaÅŸbakanı Binyamin Netanyahu’nun Trump’ı, Ä°srail’in Ä°ran misillemesine hazırlıklı olmadığı konusunda uyardığı belirtildi.
Bu tereddüt, ABD’nin Haziran 2025’te Ä°ran’daki Fordow, Natanz ve Ä°sfahan nükleer tesislerine hava saldırısı düzenlediÄŸi Gece Yarısı Çekici Operasyonu’nun gerçekleÅŸtirilmesiyle çeliÅŸti.
Washington, ocak ayının başında yaşanan lojistik yetersizliklerin tekrarlanmasını önlemek amacıyla hızlı bir kuvvet oluşturma faaliyeti emri verdi.
DENİZ GÜCÜ PROJEKSİYONU
Söz konusu takviyenin merkezinde, ABD’ye ait “USS Abraham Lincoln (CVN 72)” uçak gemisinin ABD Merkez Komutanlığının (CENTCOM) sorumluluk alanına girmesiyle Orta DoÄŸu’ya konuÅŸlandırılması yer alıyor.
Gemide, karanın iç kesimlerine kadar güç yansıtma kapasitesine sahip geliÅŸmiÅŸ bir hava gücü olan “Carrier Air Wing (CVW) 9” bulunuyor.
Bu hava kanadı, “VMFA-314” filosuna ait “F-35C Lightning II” savaÅŸ uçaklarını, “F/A-18E/F Super Hornet”lerden oluÅŸan çok sayıda filo ve düşman hava savunmasını bastırmak için tasarlanmış “EA-18G Growler” elektronik taarruz uçaklarını içeriyor.
Uçak gemisine, “Destroyer Squadron (DESRON) 21’e” ait “USS Frank E. Petersen Jr. (DDG-121)”, “USS Michael Murphy (DDG-112)” ve “USS Spruance (DDG-111)” güdümlü füze destroyer eÅŸlik ediyor. Bu gemiler, bölgede halihazırda konuÅŸlandırılmış olan güçlü deniz devriyesine katılıyor.
ABD’nin bölgede çok sayıda “Arleigh Burke” sınıfı destroyer bulundurduÄŸu, “USS McFaul (DDG-74)” ve “USS Mitscher (DDG-57)” gemilerinin CENTCOM sorumluluk alanında, “USS Roosevelt (DDG-80)” gemisinin ise Akdeniz’de bulunduÄŸunun doÄŸrulandığı bildiriliyor.
Su üstü gemilerinin, Aegis SavaÅŸ Sistemi ile donatıldığı ve “BGM-109 Tomahawk” seyir füzeleri de dahil çeÅŸitli füzeleri ateÅŸleyebilen “MK 41” Dikey Fırlatma Sistemlerine sahip olduÄŸu belirtiliyor.
Bu yapılandırma, ABD güçlerine uluslararası sularda nispeten güvenli bir konumdan Ä°ran’ın iç kesimlerine yönelik hassas saldırılar düzenleme yeteneÄŸi saÄŸlıyor.
Ayrıca, gemi grubu, Pentagon yetkililerinin bölgede en az bir tanesinin faaliyette olduğunu doğruladığı nükleer güçle çalışan saldırı denizaltılarını da içeriyor ve armadaya gizli bir seyir füzesi yeteneği katıyor.
HAVA ÜSTÜNLÜĞÜ, DERİN TAARRUZ KABİLİYETİ
Deniz kuvvetlerindeki yığınağa paralel şekilde ABD Hava Kuvvetleri de kara temelli saldırı potansiyelini önemli ölçüde artırdı.
Hava gücünün önemli ölçüde yeniden konuÅŸlandırılması kapsamında, 494’üncü Avcı SavaÅŸ Filosu, Ä°ngiltere’deki Lakenheath’ten, Ãœrdün’deki Muwaffaq al Salti Hava Ãœssü’ne yaklaşık bir düzine F-15E Strike Eagle savaÅŸ uçağı konuÅŸlandırdı.
F-15E, Washington’ın Tahran ile olası bir çatışmada öngördüğü türden görevler için kritik bir platform olma niteliÄŸi taşıyor. Ä°ki kiÅŸilik bu uçaklar, derin nüfuz görevleri için tasarlanmış olup, Ä°ran’ın altyapısını hedef almak için gerekli hassas güdümlü mühimmat ve sığınak delici bombaları taşıyabilme kapasitesine sahip.
Havada yakıt ikmali saÄŸlayan ve hem kara hem de uçak gemisi tabanlı jetlerin menzilini artıran “KC-135 Stratotanker”lerin de bölgede olduÄŸu biliniyor.
ABD, BirleÅŸik Arap Emirlikleri’ndeki (BAE) Al Dhafra Hava Ãœssü’nde “MQ-9 Reaper” tipi insansız hava araçları (Ä°HA) dahil keÅŸif uçakları kullanmaya devam ediyor.
UçuÅŸ takip verilerine göre, istihbarat yeteneklerini daha da güçlendirmek için ABD Hava Kuvvetlerine ait bir “RC-135W Rivet Joint” uçağı kısa süre önce Katar’a indi.
Elektronik emisyonları izlemek için kullanılan bu özel platform, muhtemelen Ä°ran’ın radar ve iletiÅŸim aÄŸlarını takip ederek gelen saldırı güçleri için hedef paketleri oluÅŸturuyor.
SAVUNMA KALKANI, ASKER ARTIÅžI
Saldırı unsurları bölgeye ulaşırken ABD, İsrailli yetkililerin de gündeme getirdiği İran balistik füzelerine yönelik misilleme riskine karşı Amerikan askerlerini ve müttefiklerini korumak için savunma duruşunu güçlendirdi.
CENTCOM ve bölgesel ortaklar, 12 Ocak’ta Katar’daki El-Udeyd Hava Ãœssü’nde yeni bir koordinasyon hücresi açtı. Yeni Orta DoÄŸu Hava Savunma-BirleÅŸik Savunma Operasyonları Birimi (MEAD-CDOC), harekat sahası genelinde entegre hava ve füze savunmasını güçlendirmeyi amaçlıyor.
Bu esnada, Patriot ve Bölge Yüksek Ä°rtifa Hava Savunma Sistemi (THAAD) Ä°srail ve BAE’ye konuÅŸlandırılırken, Katar, Kuveyt ve Ãœrdün’deki üslerdeki Patriot sistemleriyle destekleniyor.
USS Abraham Lincoln grubunun ve ek hava filolarının konuÅŸlandırılmasıyla bölgeye yaklaşık 5 bin 700 ABD askeri daha eklendi ve bu artış, Orta DoÄŸu’daki ABD asker sayısını yaklaşık 50 bine çıkardı.
SÄ°YASÄ° Ä°STÄ°KRARSIZLIK
Söz konusu askeri yığınak, Ä°ran’daki yoÄŸun siyasi istikrarsızlık ve Washington’dan gelen karışık sinyallerin arka planında gerçekleÅŸiyor.
Ä°ran, ekonomik ÅŸikayetler nedeniyle ülke çapındaki kentlerde büyük çaplı protestolara sahne oldu. Ä°ran hükümetinin muhalefete yönelik baskısına yanıt olarak Trump, sosyal medya platformu üzerinden yaptığı paylaşımda Ä°ranlılara “protestoya devam etmeleri” çaÄŸrısında bulundu.
Protestocuların öldürülmesi halinde ABD’nin “kurtarma” operasyonu düzenleyeceÄŸi uyarısında bulunan Trump, Amerikan güçlerinin “yardım etmeye hazır” olduÄŸunu belirterek, askeri seçeneklere iÅŸaret etti.
Ancak Trump, daha sonraki açıklamasında, Tahran’ın planlanan infazları askıya aldığını söyleyerek bu konudaki tavrını deÄŸiÅŸtirdi.
26 Ocak’ta Axios haber platformuna verdiÄŸi demeçte, Ä°ran’a iliÅŸkin durumu “deÄŸiÅŸken” ÅŸeklinde nitelendirerek “büyük armadanın” geliÅŸine atıfta bulunan Trump, “(Ä°ran) AnlaÅŸma yapmak istiyorlar. Bunu biliyorum. Birçok kez aradılar. KonuÅŸmak istiyorlar.” dedi.
Diplomatik açılıma raÄŸmen, sahadaki fiziksel gerçeklik deÄŸiÅŸti. USS Abraham Lincoln’ün konuÅŸlandırılması ve bölgesel savunmanın güçlendirilmesi, ocak ayının başında ABD’nin harekete geçmesini geciktirdiÄŸi bildirilen hazırlık açığını kapattı ve Washington’a diplomatik duraklamanın sona ermesi halinde derhal harekete geçme kabiliyeti kazandırdı.