CNN TÜRK Halep’te: 2 yıl sonra neler değişti?

Kaynak CNN TÜRK

Suriye’de devrimin üzerinden yaklaşık iki yıl geçerken, muhaliflerin ilk önemli kazanımlarından Halep’te savaşın ardından değişim dikkat çekiyor. CNN TÜRK Muhabiri Serdar Er, Halep’te güvenliğin yeniden sağlandığını, Halep Kalesi’nin ziyaretçilere açıldığını ve kentte ihya çalışmalarının sürdüğünü aktardı. Kent sakinleri de savaş sonrası günlük yaşamın normale dönmeye başladığını anlattı. Er, Suriye’nin farklı bölgelerinde yeniden yapılanmanın yanı sıra YPG/PKK’nın silah bırakma ve orduya entegrasyon süreci ile Süveyda’daki gelişmelerin de sürdüğünü belirtti.

Suriye devriminin üzerinden yaklaşık iki yıl geçti. Suriyeli muhaliflerin kontrol altına aldığı ilk önemli nokta olan Halep’te, savaşın ardından yaşanan değişim dikkat çekiyor. CNN TÜRK Muhabiri Serdar Er, yaklaşık iki yıl sonra yeniden Halep’ten gelişmeleri aktardı.

MUHALİFLER 3 GÜNDE HALEP’İ KONTROL ALTINA ALDI

Serdar Er, muhaliflerin Halep operasyonunun 27 Kasım 2024’te başladığını belirterek süreci şöyle anlattı:

“Suriyeli muhaliflerin operasyonu, Halep’e yürüyüşü 27 Kasım 2024’te başladı ve yaklaşık 3 gün içerisinde Halep operasyonu tamamlandı. Bu, belki de beklemedikleri bir seviyede gerçekleşti. Suriyeli muhalifler, Halep’in ardından da durmadı; harekete geçerek Şam’a yöneldi ve devrim 8 Aralık tarihinde gerçekleşti. Biz de 27 Kasım’da başlayan operasyonun ardından, Halep kontrol altına alındıktan sonra CNN TÜRK ekibi olarak buradaydık ve buradaki izlenimlerimizi anbean canlı yayınında aktardık. Suriyeli muhaliflerin Esad yönetiminin ardından buradaki görüntülerini hem Türkiye’ye hem de dünyaya ilk kez biz aktarmış olduk.”

HALEP KALESİ YENİDEN ZİYARETÇİLERİ AĞIRLIYOR

Halep’in savaşın ardından geçirdiği değişime de dikkat çeken Er, kentte artık silahların yerine ziyaretçilerin görüldüğünü söyledi:

“Halep bu anlamda oldukça önemli bir nokta. Yeniden buradayız ve gözlemimiz şu: O gün kaos olan bir noktadan bugüne bakıyoruz. 7’den 77’ye herkes Halep Kalesi’ne girebiliyor ve ziyaret edebiliyor. Silahlar söz konusu değil. Artık burası bir turizm merkezi haline gelmiş vaziyette. Şehirde ihya çalışmaları söz konusu.”

HALEP’TE YAŞAYANLAR SAVAŞ SONRASI HAYATI ANLATTI

Halep’te yaşayan Suriyeli Hazar Ahmet, savaş sonrasında kentteki yaşamın değiştiğini belirtti:

“Eskiden daha kötüydü ama şimdi daha iyi hissediyoruz. Eskiden millet evden çıkmıyordu, rahat olmuyordu ama şimdi rahatlar. Savaştan sonra Suriye yavaş yavaş iyileşti, daha ileri gitti. Evler oldu, arabalar girdi. Yemekler de, yabancı yemekler de buraya geldi. Dünya ticareti aslında birçok yerde gelişti. Eskiden her şey çok pahalıydı ama şimdilik daha ucuz. Bir de istediğimiz şeyi alabiliriz. Eskiden çok zor alıyorduk, bulamıyorduk.”

TÜRKİYE İLE TARİHİ BAĞLAR DİKKAT ÇEKİYOR

Halep’in Türkiye açısından da önemli bir yerleşim alanı olduğunu belirten Serdar Er, iç savaş sürecinde kentte çok sayıda çatışma yaşandığını, son çatışmaların ise 2024 yılında sona erdiğini aktardı:

“Halep’e baktığımızda şöyle anlatmamız lazım. Halep, Türkiye için de önemli bir yerleşim alanı. 2011 sonrasında özellikle iç savaşın başlamasıyla birlikte burada çok kez çatışmalar yaşandı ama son çatışma 2024 yılında tamamlanmış oldu. Nihayete erdi ve Esad güçleri buradan ayrıldı. Şehrin yorgunluğunu görebiliyoruz. Şehrin tepe noktasından kuş bakışı baktığımızda, hâlâ şehri iyileştirmek için çalışmaların sürdüğü de bir taraftan gözümüze çarpıyor. Türkiye’ye yakın olması sebebiyle, hatta Osmanlı döneminde de birçok Osmanlı eserinin bölgede var olması ve sürekli eski zamanlarda Türkiye ile yakın ilişkilerin oluşu, ticaretin gelişmiş oluşu da aslında bölge insanının Türkiye’ye yakınlığını gözümüze çarpıyor.”

HALEP’TE TÜRKÇE DİKKAT ÇEKİYOR

Halep’te Türkçe konuşulması da dikkat çekerken, CNN TÜRK Muhabiri Serdar Er, kentte Türkiye’ye ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a selam gönderenlerin de olduğunu belirterek, “Suriyelilerin aslında bu devriminin gerçekleşmesinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın etkisinin büyük olduğunu ifade ediyor. Büyük bir muhabbet var. Her gittiğimiz yerde Türkçe konuşuluyor.” ifadelerini kullandı.

TÜRKİYE’NİN BÖLGEDEKİ ETKİSİ

Serdar Er, Esad yönetimi döneminde muhaliflerin kontrolündeki bölgelerde Türkiye ile ekonomik ilişkilerin de öne çıktığını belirtti:

“Uzun bir süre bölgede Suriyeli muhaliflerin olduğu zamanda, Beşar Esad yönetimi ülkedeyken para biriminden tutun da bütün gıda ve ihtiyaç malzemelerine kadar tamamı Türkiye’den sağlanıyordu. Türk parası da çoğu zaman burada geçerli oluyordu. Özellikle İdlib bölgesinde Türk parası kullanılıyordu.”

HALEP’TE HAFTA SONU HAREKETLİLİĞİ

Halep’teki günlük yaşama ilişkin de bilgi veren Er, cuma ve cumartesi günlerinin bölgede izin günleri olduğunu, ancak sıcak hava nedeniyle günün belirli saatlerinde dışarı çıkmanın tercih edilmediğini söyledi.

SAVAŞIN İZLERİ HALA KENTTE

Halep’teki yıkımın izlerinin de hâlâ görülebildiğini belirten Er, savaş sırasında tarihi yapıların da zarar gördüğünü ifade etti:

Yaklaşık 15 yıl süren bu iç savaşta çevrede aslında birçok binada hasar oluştu. Birçok bina enkaza döndü. O anlamda bölgedeki camilerden tutun da ibadet alanlarına, kiliselere kadar zarar görmeyen alan kalmadı. Tarihi yerlerde de benzer görüntüler vardı. Suriyeli muhalifler geldiğinde, ben o günü hatırladığımda, burayı güven altına almak için etrafında nöbet tutan Suriyeli muhalif güçleri görüyordum. Buradaki çatışmalardan korumak maksadıyla çok sayıda tarihi eserde benzer görüntüler vardı. Şehri korumak, şehirdeki vatandaşları koruyabilmek önemliydi. Çünkü Suriye’de Beşar Esad yönetiminden bıkmış bir halk vardı.”

HALEP’TE 8 ARALIK ÖNCESİ YAŞANANLAR

Er, Halep’in muhaliflerin kontrolüne geçmesinin ardından kentteki halkın yaşadığı şaşkınlığı da anlattı:

“Buraya geldiğimizde aslında bu devrimi sevinçle karşıladıklarını gözlemlemiştik. Henüz 8 Aralık gerçekleşmemişti. Halep daha yeni kontrol altına alınmıştı ama Beşar Esad yönetiminin en azından Halep’ten çekilmesi bile buradaki Suriyelilere yetmişti. Belki de hiç ümitleri yoktu. Hatta kimi şöyle tarif etti: ‘Biz hiç beklemiyorduk. Rüya gibi, sanki Esad hâlâ burada. İnanamıyoruz’ Fakat 8 Aralık’ı gösterdiğinde takvimler, artık o devrim gerçekleşmişti ve bizim de yolumuz Şam olmuştu.”

ŞAM’DA DEVRİM ANLARI CNN TÜRK’TEN AKTARILDI

Serdar Er, 8 Aralık’ta Şam’a giderek muhaliflerle birlikte gelişmeleri CNN TÜRK ekranlarından aktardıklarını söyledi:

“Şam’da Suriyeli muhaliflerle birlikte yine orada CNN TÜRK ekibi olarak ilk dakikalarında yayınımızı açtık ve dünyaya devrimin gerçekleştiğini, Beşar Esad yönetiminin ülkeyi terk ettiğini ve dolayısıyla Suriyeli muhaliflerin bölgede kontrolü sağladığını, Şam’da da duyurmuştuk.”

SURİYE’DE İHYA ÇALIŞMALARI SÜRÜYOR

Suriye’nin farklı bölgelerinde yeniden yapılanma çalışmalarının devam ettiğini belirten Er, YPG/PKK’nın silah bırakma ve orduya entegrasyon sürecine ilişkin gelişmeleri de aktardı.:

“Hem Halep tarafında hem Şam tarafında ve dolayısıyla tüm Suriye’de ihya çalışmaları var. Bölgenin bir diğer önemli sorunu da şu an için çalışmaların devam ettiği YPG, PKK terör örgütünün silah bırakma süreci. Bu da aslında orduya entegre bir süreçte devam ediyor. Şu an için bu çalışmaların tamamlanmak üzere adımlar atılması anlamında takibimiz var. Çok az sayıda noktada anlaşmalar zaten yapıldı ama sorun kalmış gözüküyor. Sahada da zaman zaman lokal olarak pürüzler çıksa da genelinde anlaşmaya uygun adım atılması için bir iradeyi de görüyoruz.”

SÜVEYDA’DA DA GELİŞMELER TAKİP EDİLİYOR

Serdar Er, Süveyda’daki gelişmelerin de takip edildiğini belirterek sözlerini şöyle tamamladı:

“Diğer taraftan Süveyda tarafı da takibimizde. Orada Hikmet El Hicri ve Arap aşiretleri devrim sonrasında karşı karşıya gelmişti. Orada da Suriye hükümetinin güvenlik güçleri bölgede, Suriye’nin dört bir tarafında çalışmalarını sürdürüyor.”