Nöbetçi Eczaneler
Genel Cerrahi Uzmanı Op. Dr. Mert Atak, kabızlık ile makat çatlağı arasındaki ilişki hakkında merak edilenleri anlattı. Özellikle sert dışkılama ve dışkılama sırasında aşırı zorlanma, makat bölgesinde çeşitli sorunların ortaya çıkmasına zemin hazırlayabilir. Bunların başında ise anal fissür, yani makat çatlağı gelir.
Makat çatlağı nedir?
Makat çatlağı, tıbbi adıyla anal fissür, makat kanalının iç yüzeyinde oluşan küçük yırtık veya çatlaklardır. Her yaş grubunda görülebilen bu durum, özellikle kabızlık öyküsü olan kişilerde daha sık karşımıza çıkar.
Haberlerimizi Google’da takip edin
Çatlak çoğu zaman makatın çıkış kısmında meydana gelir ve dışkılama sırasında belirgin şikâyetlere neden olabilir.
Kabızlık makat çatlağına nasıl neden olur?
Kabızlık sırasında dışkı daha sert ve hacimli hale gelebilir. Sert dışkının makat kanalından geçişi sırasında bölgedeki hassas doku zorlanabilir ve küçük yırtıklar oluşabilir.
Özellikle dışkılama sırasında aşırı ıkınmak da makat bölgesindeki basıncı artırabilir. Bu durum çatlak oluşma riskini artırırken, mevcut çatlakların iyileşmesini de zorlaştırabilir.
Bu nedenle uzun süre devam eden kabızlık, anal fissür gelişiminde önemli risk faktörlerinden biri olarak kabul edilir.
Makat çatlağının belirtileri nelerdir?
Anal fissürde en sık görülen belirti dışkılama sırasında hissedilen ağrıdır. Hastalar bu ağrıyı çoğu zaman cam keser ya da bıçak saplanır tarzda tarif eder.
Ağrıya ek olarak;
Tuvalet sırasında veya sonrasında kanama
Makat bölgesinde yanma hissi
Kaşıntı
Dışkılama korkusu
Tuvalet sonrası uzun süre devam eden rahatsızlık hissi
görülebilir.
Bazı kişiler ağrı nedeniyle tuvalete gitmeyi erteleyebilir. Bu durum kabızlığın daha da artmasına ve şikâyetlerin devam etmesine neden olabilir.
Makat çatlağı hemoroidle karıştırılabilir mi?
Makat çatlağı ve hemoroid bazı ortak belirtilere sahip olabilir. Özellikle makattan kanama her iki hastalıkta da görülebilir. Ancak anal fissürde ağrı genellikle daha belirgindir.
Bu nedenle benzer şikâyetlerin kaynağının doğru şekilde belirlenmesi için muayene önem taşır. Her makattan kanama hemoroid anlamına gelmeyebilir.
Makat çatlağında tanı ve tedavi nasıl planlanır?
Makat çatlağının tanısı çoğu zaman genel cerrahi muayenesi ile konur. Hastanın şikâyetleri dinlendikten sonra makat bölgesi değerlendirilir. Dışkılama sırasında cam keser tarzda ağrı, kanama ve tuvalet sonrası devam eden yanma hissi tanı açısından yol gösterici olabilir.
Bazı hastalarda rektum ya da kolon bölgesini değerlendirmek için ek incelemeler gerekebilir.
Özellikle kanama şikâyeti tekrarlıyorsa, hastanın yaşı ve risk durumu göz önünde bulundurularak rektoskopi, anoskopi veya kolonoskopi gibi yöntemler gündeme gelebilir.
Tedavide öncelikli amaç, kabızlığı kontrol altına almak ve makat bölgesindeki kas spazmını azaltmaktır. Bu nedenle liften zengin beslenme, yeterli su tüketimi, düzenli bağırsak alışkanlığı ve sıcak su uygulamaları önerilebilir.
Şikâyetlerin devam ettiği durumlarda gliserin trinitrat içerikli kremler, botulinum toksin uygulamaları ya da bazı hastalarda sfinkterotomi ameliyatı değerlendirilebilir. Bu yöntemlerde amaç, kasılı kalan iç kasın gevşemesine ve çatlağın iyileşme sürecinin desteklenmesine yardımcı olmaktır.
Hangi yöntemin uygun olacağına; çatlağın süresine, hastanın şikâyetlerine ve muayene bulgularına göre karar verilmesi daha sağlıklı bir yaklaşımdır.