Nöbetçi Eczaneler
ABD ve İran arasında ABD Başkanı Donald Trump’ın Hürmüz Boğazı’nın tamamen açılması şartıyla sağlanan iki haftalık geçici ateşkes kararının ardından gözler, boğazdan geçmek için bekleyen gemilere çevrildi. Bloomberg’in haberine göre ateşkesin amaçlarından biri, Basra Körfezi’nde mahsur kalan 800’den fazla gemiyi çıkarabilmek için oluşabilecek fırsat penceresinden yararlanmak.
KÖRFEZ TIKANDI
Habere göre çok sayıda saldırı sonrası binlerce denizcinin ve yüklerinin güvenliği garanti edilemediğinden, gemiler her iki tarafta beklemek zorunda kaldı ve trafik neredeyse durma noktasına geldi.
ABD/İsrail-İran Savaşı’nın 28 Şubat’ta başlamasının ardından Hürmüz Boğazı’nda ticari gemi trafiği sert düşüş göstermiş, İran diplomatik müzakere veya ödeme karşılığında kısıtlı sayıda geminin geçişine izin vermeye başlamıştı.
HÜRMÜZ BOĞAZI: BASKI VE PAZARLIK NOKTASI
Küresel ticaret için stratejik bir konumda bulunan Hürmüz Boğazı, ateşkese giden süreçte hem bir baskı noktası hem de bir pazarlık aracı oldu.
Savaş döneminde Hürmüz Boğazı tamamen kapanmadı ancak boğazdaki trafik “seçilen gemilerle” İran’ın belirlediği bir koridor üzerinden işliyor. Hürmüz Boğazı’ndan 1-27 Şubat’ta günlük ortalama 129 gemi geçiş yaparken boğazdaki trafik savaşın başlamasının ardından yüzde 95 daha düşük seyretti.
GEMİLER BASRA KÖRFEZİ’NDE SIKIŞTI
MarineTraffic’ten edindiği bilgiye göre, boğazdan 5 Nisan’da 14, 6 Nisan’da 6 ve 7 Nisan’da 11 gemi geçti. Birçok gemi ise yüklü veya boş halde özellikle Basra Körfezi’nde sıkışmış durumda.
ABD ve İran arasında Trump’ın Hürmüz Boğazı’nın tamamen açılması şartıyla sağlanan iki haftalık geçici ateşkes kararının ardından gözler, boğazdan geçmek için bölgede bekleyen özellikle petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz tankerlerine çevrildi.
HÜRMÜZ BOĞAZI’NIN GELECEĞİ İÇİN 3 SENARYO
Peki Hürmüz Boğazı’nın geleceği nasıl görünüyor ve nasıl yeniden açılabilir?
The Conversation’un analizine göre üç hukuki, jeopolitik ve askeri senaryo öne çıkıyor:
1 – ATEŞKES
İlk senaryoya göre, olası bir ateşkes İran’ın, Donald Trump’ın boğazın yeniden açılması yönündeki taleplerine, kalıcı bir ateşkese ulaşılana kadar geçici de olsa boyun eğmesiyle ortaya çıkabilir. Bu durumda İran’ın yabancı gemilerden geçiş ücreti talep etme ihtimalinin yüksek olduğu belirtildi.
2 – ABD’NİN KARA OPERASYONU
İkinci senaryo olarak, ABD’nin İran’a karşı yürüttüğü hava ve füze saldırıların, sahada Amerikan askerlerinin yer aldığı bir kara operasyonuna geçmesi olarak gösterildi.
Körfez genelinde 5 bin ek ABD askerinin konuşlandırılmasıyla birlikte, bölgede toplamda yaklaşık 50 bin Amerikan askerinin bulunduğu tahmin ediliyor. Bu durumun, ABD’nin böyle bir operasyon için hazırlandığını gösterdiği ifade edildi.
3- SAVAŞ BİTER, BOĞAZ KAPALI KALIR
Üçüncü senaryo, ABD’nin savaşı sonlandırması ancak boğazdan güvenli geçişin sağlanamaması olarak gösterildi. Ancak habere göre yeni bir karar ile BM üyesi ülkelere boğazın güvenliğini sağlamak için kolektif hareket etme yetkisi verilebilir. Bunun da, İran operasyonlarına karşı kendini savunabilecek bir BM yetkili deniz koalisyonunun eskortu eşliğinde deniz trafiğinin yeniden başlaması için açık bir hukuki zemin oluşturacağı ifade edildi. Habere göre eğer ABD ile İran arasındaki mevcut çıkmaz sürer ve Trump zafer ilan ederek ABD güçlerini geri çekerse, bu senaryo “son çare” olarak öne çıkacak.