Nöbetçi Eczaneler
NÖBET ÜCRETLERİNDE “130 SAATLİK ÜST SINIR” DÜZENLEMESİ
ANAYASA MAHKEMESİ GÜNDEMİNDE
personel sağlık / özel haber
Sağlık emekçilerinin nöbet ücretlerine ilişkin yaşadığı mağduriyet uzun süredir devam etmektedir. Ay içerisinde 130 saatin üzerinde nöbet tutan sağlık çalışanları, bu sürenin üzerindeki emeklerinin karşılığını alamamaktadır. Bunun nedeni, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun Ek 33. maddesinin 1. fıkrasında yer alan ve nöbet ücretlerine üst sınır getiren düzenlemedir.
Gözden kaçırmayın
Sağlık-Sen’den Afiliasyon Sistemine Yönelik Kapsamlı Çalıştay
İçeriği Görüntüle
Söz konusu hükme göre; yataklı tedavi kurumları, seyyar hastaneler, ağız ve diş sağlığı merkezleri, aile sağlığı merkezleri, toplum sağlığı merkezleri ile 112 acil sağlık hizmetlerinde haftalık çalışma süresi dışında tutulan normal, acil veya branş nöbetleri karşılığında, izin kullandırılmayan memur ve sözleşmeli personele nöbet ücreti ödenmektedir. Yoğun bakım, acil servis ve 112 hizmetlerinde tutulan nöbetler için bu ücret yüzde 50 artırımlı hesaplanmakta; ancak aile ve toplum sağlığı merkezlerinde aylık 60 saati, diğer tüm birimlerde ise hiçbir şekilde 130 saati aşan nöbetler için ödeme yapılmamaktadır.
Bu sınırlama, fiilen çalışılan saatlerin karşılıksız bırakılması nedeniyle “zorla çalıştırma ve angarya yasağı”nın ihlali niteliği taşımaktadır. Bu nedenle Burdur Devlet Hastanesi’nde görev yapan ve 130 saatin üzerinde nöbet tutmasına rağmen bu sürelerin ücretini alamayan bir ameliyathane teknikeri üyemiz üzerinden idari başvuru yapılmış; ancak ilgili yasal düzenleme gerekçe gösterilerek talep reddedilmiştir.
Genel Sağlık-İş Hukuk Müşavirliği tarafından, 130 saatlik üst sınırın Anayasa’ya uygunluğunun denetlenmesini sağlamak amacıyla Isparta 2. İdare Mahkemesi’nde dava açılmıştır. Davada, üyemizin talebinin reddine ilişkin işlemin iptali ve hak edişlerinin ödenmesi istenmiş; bununla birlikte asıl hedef olarak, 657 sayılı Kanun’un Ek 33. maddesinin 1. fıkrasının üçüncü cümlesinde yer alan “diğer yerlerde ve hiçbir şekilde 130 saatten fazlası için ödeme yapılmaz” ibaresinin Anayasa’ya aykırılığı ileri sürülerek, bu hükmün iptali için Anayasa Mahkemesine somut norm denetimi yoluyla başvurulması talep edilmiştir.
Her ne kadar Isparta 2. İdare Mahkemesi, yalnızca mevcut yasal düzenlemeye dayanarak davayı kesin olarak reddetmiş olsa da, bu karar sonrasında 130 saatlik sınırlandırmanın “zorla çalıştırma ve angarya yasağı”nı ihlal ettiği iddiasının bireysel başvuru yoluyla doğrudan Anayasa Mahkemesi önüne taşınmasının yolu açılmıştır.
Hatırlanacağı üzere, daha önce icap nöbetleri için getirilen aylık 120 saatlik üst sınır da benzer hukuki mücadeleler sonucunda Anayasa’ya aykırı bulunmuştur. Nitekim 05.05.2023 tarihli ve 32181 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Anayasa Mahkemesi’nin 2022/97 Esas, 2023/13 Karar sayılı hükmüyle, Devlet Memurları Kanunu’nun Ek 33. maddesinin 3. fıkrasında yer alan “Bu şekilde ücretlendirilebilecek toplam icap nöbeti süresi aylık 120 saati geçemez.” cümlesi iptal edilmiştir.
İcap nöbetlerinde 120 saatlik tavanın kaldırılmasının ardından, şimdi de fiili nöbetler için öngörülen 130 saatlik sınırın iptali amacıyla tüm hukuki girişimler kararlılıkla sürdürülecektir. Süreçte yaşanacak olumlu gelişmeler, en kısa sürede sağlık emekçileriyle paylaşılacaktır.