ABD’de tarihi karar! Yüksek mahkeme Trump’ın ‘vergi’ silahını elinden aldı

ABD Yüksek Mahkemesi, BaÅŸkan Donald Trump tarafından yürürlüğe konulan tarifelerin dayandırıldığı Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası’nın (IEEPA) BaÅŸkana tarife koyma yetkisi vermediÄŸine hükmetti.Mahkemenin söz konusu kararı, 3’e karşı 6 oyla alındı.

Karar metninde, ABD Anayasası’nın ilgili maddesine atıfta bulunularak vergi ve gümrük vergisi koyma yetkisinin Kongre’ye ait olduÄŸu vurgulandı.

Hükümetin IEEPA’yı, “BaÅŸkana tek taraflı olarak sınırsız gümrük vergileri uygulama ve bunları istediÄŸi gibi deÄŸiÅŸtirme” yetkisi veren bir yasa olarak yorumladığı belirtilen kararda, yasanın yarım asırlık geçmiÅŸinde hiçbir BaÅŸkanın bu büyüklük ve kapsamdaki tarifeler bir yana, herhangi bir gümrük vergisi uygulamak için dahi bu yasayı kullanmadığına vurgu yapıldı.

Kararda, yasada yer alan “ithalatı düzenleme” ifadesinin Kongre’nin “vergi koyma” yetkisini kapsamadığı, büyük ekonomik ve siyasi etkisi olan “son derece önemli” bir yetki devrinin Kongre tarafından muÄŸlak bir dil kullanılarak yapılamayacağı belirtildi.

IEEPA’nın BaÅŸkana soruÅŸturma yapmak, engellemek, yasaklamak gibi çeÅŸitli konularda ithalatı düzenleme yetkisi verdiÄŸi aktarılan kararda, bu uzun özel yetkiler listesinde gümrük vergileri veya harçlardan hiç bahsedilmediÄŸi kaydedildi.

TARÄ°FELER MAHKEMEYE TAÅžINMIÅžTI

Ticaret politikasında tarifeleri önemli bir araç olarak kullanan Trump, geçen sene ikinci kez başkanlık koltuğuna oturmasının ardından IEEPA kapsamında çeşitli gümrük vergilerini yürürlüğe koymuştu.

Trump, IEEPA kapsamında ABD’nin neredeyse tüm ticaret ortaklarına “karşılıklı” gümrük vergileri uygulamış, Çin, Kanada ve Meksika’ya da fentanil akışını gerekçe göstererek tarifeler getirmiÅŸti.

Söz konusu tarifeler, bazı özel ÅŸirketler ve eyaletler tarafından ABD Uluslararası Ticaret Mahkemesi’ne taşınmıştı.

Mahkeme, 28 Mayıs 2025’te açıkladığı kararda, karşılıklılık esasına dayalı tarifelerin IEEPA kapsamındaki başkanlık yetkisini aştığına hükmetmişti.

ABD yönetimi, kararın “hükümetin diplomasisine zarar verdiÄŸi ve baÅŸkanlık yetkisine müdahale ettiÄŸi” gerekçesiyle temyize giderken, Temyiz Mahkemesi, alt mahkeme kararının uygulanmasını geçici olarak durdurmuÅŸtu.

Temyiz Mahkemesi, 29 AÄŸustos 2025’te alt mahkemenin kararını büyük ölçüde onaylarken, tarifelerin derhal iptalini ise reddederek Trump yönetimine Yüksek Mahkeme’ye itiraz baÅŸvurusunda bulunması için zaman tanımıştı.

Trump yönetimi, tarifelerin çoÄŸunun yasa dışı bulunduÄŸu karara karşı Yüksek Mahkeme’ye baÅŸvurarak hızlı inceleme talep etmiÅŸti.

ABD Yüksek Mahkemesi, 5 Kasım 2025’te BaÅŸkan Donald Trump’ın uyguladığı tarifelerin baÅŸkanın acil durum yetkilerini aşıp aÅŸmadığının deÄŸerlendirildiÄŸi davada tarafların savunmalarını dinlemiÅŸti.