Nöbetçi Eczaneler
Oğuzcan Atış / Milliyet.com.tr – Özellikle Çin’in etkisini her geçen gün artırmasıyla birlikte ABD’nin bir süredir Asya-Pasifik bölgesine yönelik politikalarına daha fazla önem vermeye başladığı biliniyor. Washington’un bu anlamda en dikkat ettiği hususların başında da hâlihazırda dünyanın en büyük deniz güçlerinden biri olan ABD donanmasının yenilenmesi geliyor. Ancak bu kapsamda açılan ihalede art arda yaşanan aksaklıklar ve iptaller, ABD’yi yurt dışında alternatifler aramaya yönlendirmiş durumda. Bu kapsamda akla gelen ilk alternatiflerden biri de hâlihazırda askerî gemi üretim hızı oldukça dikkat çeken Türkiye. Middle East Eye’a konuşan yetkililer, ABD Donanmasının Çin ile artan rekabet ortamında filosunu genişletme çabaları doğrultusunda, Türkiye ve ABD’nin 2025 yılından beri denizcilik gemi inşa alanında iş birliği konusunda görüşmeler yürüttüğünü belirtti. Bu kapsamda en dikkat çekici gelişmelerden biri, geçtiğimiz haftalarda ABD Deniz Sistemleri Komutanlığı (NAVSEA) heyetinin İstanbul Tersanesi Komutanlığını ziyaret etmesi olmuştu. Peki, olası bir iş birliği ne kadar mümkün ve Türkiye bu noktada ABD için ne gibi alternatifler sunabilir? Savunma ve Denizcilik Araştırmacısı Kozan Selçuk Erkan, Milliyet.com.tr için açıkladı.
‘ABD ELİNDEKİ YETENEĞİ ÖNEMLİ ÖLÇÜDE KAYBETTİ’
ABD’de uzun süredir savaş gemisi alanında bir tasarım yapılmadığını ve bu sebeple eldeki mevcut yeteneklerin kaybolduğunu ifade eden Savunma ve Denizcilik Araştırmacısı Kozan Selçuk Erkan, “Uzun süredir gemi tasarımı yapmadılar. Yapmaya çalıştıklarında da başarılı olamadılar. Çünkü gemi tasarımı yapan ekipler bu alanda uzun bir süredir çalışmamıştı ve bu sebeple mevcut tecrübeleri kaybolmuştu. Bununla beraber savaş gemisi inşasında görev alan personel konusunda da benzer sıkıntılara sahip oldukları ortaya çıktı. Bu konuda yakın zamanda ABD Başkanı Trump’ın yeni gemi üretimine destek verileceği yönünde açıklamaları olmuştu. Ancak bu noktada da bu gemileri üretebilecek kalifiye personel bulamadılar. Yani tüm bu süreç içerisinde savaş gemisi tasarlama ve inşa faaliyetlerindeki yetenek ve tecrübelerini kaybettikleri ortaya çıktı” dedi.
ABD Deniz Sistemleri Komutanlığı (NAVSEA) heyeti, İstanbul Tersanesi Komutanlığını ziyaret etmişti
ABD donanmasının fırkateyn ihalesine çıktığında hiçbir ABD’li firmanın tasarım veremediğine dikkat çeken Erkan, “Bu durumun ardından İtalya ve Fransa’nın ortak tasarımını aldılar. Bu tasarımı kendi isterlerine göre değiştirmeye çalışmış olsalar da başarılı olamadılar. Şu anda da daha önce kendi yaptıkları sahil güvenlik gemilerini temel alarak bir fırkateyn yapmaya çalışıyorlar” şeklinde konuştu.
‘EN İYİ ALTERNATİFLERDEN BİRİSİ TÜRKİYE’
ABD ile Türkiye arasında bu konuda yapılacak bir iş birliği hâlinde Türkiye’nin, ABD donanması için savaş gemisi üretebilecek kapasiteye sahip olduğunu vurgulayan Kozan Selçuk Erkan, “ABD, bu konuyla ilgili Güney Kore ve Japonya gibi ülkelere alternatif arıyor. Yani sadece tek bir ülkeye bağlı kalmak istemiyorlar. Bu durumda da ulaşılabilir en kolay alternatiflerden biriTürkiye. Şu anda Avrupa’daki, hatta dünyadaki en iyi askerî gemi inşa kapasitesine sahip ülkelerin başında geliyoruz. Özellikle fırkateyn ve korvet gibi gemilerin inşasında çok iyi bir noktadayız. En önemli becerilerimizden biri, bu tarz gemileri çok hızlı inşa ediyor olmamız. Bununla birlikte bir diğer önemli husus maliyetler. Şu anda bizim maliyetlerimiz de yükselmiş olmasına rağmen hâlâ ABD, Güney Kore ve Japonya’dan daha ucuza gemi yapabiliyoruz. Ciddi bir yatırım yapmadan gemi üretebilmek için en uygun seçenek biziz. Tersanelerimiz de bu anlamda oldukça iyi durumda. Tüm bunları göz önünde bulundurursak, Güney Kore ve Japonya haricinde çalışabilecekleri en iyi ülke biziz” şeklinde konuştu.
‘CAATSA YAPTIRIMLARI KALKACAK GİBİ GÖRÜNÜYOR’
ABD, Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi almasının ardından Türkiye’ye yönelik CAATSA yaptırımlarını uygulamaya başlamış ve duruma ek olarak Türkiye’yi, üretici ortaklardan biriolduğu F-35 projesinden de çıkarmıştı. Bu durumun yakında değişebileceğini düşündüğünü ifade eden Erkan, “Bu gidişata bakılırsa çok uzak olmayan bir zamanda CAATSA yaptırımları kaldırılacak gibi görünüyor. Ama bu ne zaman ve nasıl olacak, buna dair bir bilgim ya da yorumum yok” diyerek askerî gemi inşasında yapılacak bir iş birliğinin CAATSA’ya dâhil olmayacağı bilgisini paylaştı.
Kozan Selçuk Erkan, konuya ilişkin, “Bu büyük ihtimalle CAATSA’ya dâhil edilmeden yapılır. Yani bunu yaptırımlar kalkmadan da yapabilirler. Bir iş birliği hâlinde büyük ihtimalle gemiler büyük oranda burada inşa edilir ama donanımları ABD’de yapılır. Böylece bir şekilde CAATSA’nın etrafından dolanabilirler ve bu sayede ABD iç siyasetinden gelebilecek olası itirazlara da engel olabilirler” yorumunda bulunarak, “İki ülke arasındaki ilişkilerin böyle bir boyuta ulaşması, F-35 savaş uçaklarını daha alınabilir bir noktaya getirebilir. Buna ek olarak ABD, içeride üretmek istediği farklı sistemler konusunda da Türkiye’yi bir alternatif olarak değerlendirmeye başlayabilir” şeklinde konuştu.